Η ναυτία και ο έμετος είναι δύο αισθήματα δυσφορίας τα οποία συνδέονται άμεσα μεταξύ τους. Η ναυτία συνήθως εμφανίζεται πριν τον έμετο, ο οποίος προκύπτει από τις συσπάσεις που συμβαίνουν στους κοιλιακούς και γαστρικούς μυς. Η ναυτία και ο έμετος δεν αποτελούν αυτούσιες νόσους αλλά συμπτώματα διάφορων καταστάσεων όπως είναι τροφικές δηλητηριάσεις, παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος, ορμονικές ή μεταβολικές διαταραχές, εγκυμοσύνη κ.α. Παρότι η ιδέα του φαγητού μπορεί να δημιουργεί αποστροφή όταν αισθάνεσαι ναυτία, η πρόσληψη κάποιων τροφών και υγρών είναι σημαντική. Βοηθά στην αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών, καθώς επίσης στην πρόληψη και αντιμετώπιση τέτοιου είδους συμπτωμάτων. Διάβασε παρακάτω για να μάθεις ποιες τροφές και στρατηγικές μπορούν να σε βοηθήσουν όταν έχεις ναυτία ή και έμετο.
Τρόφιμα κατά της Ναυτίας
Ξηρά τρόφιμα
Οι ξηρές τροφές, όπως φρυγανιές, κράκερς, φρυγανισμένο ψωμί και απλά δημητριακά, θα σε βοηθήσουν όταν ταλαιπωρείσαι από ναυτία- ειδικά τις πρωινές ώρες. Τα τρόφιμα αυτά αποτελούν γρήγορες λύσεις καθώς απαιτούν ελάχιστη έως καθόλου προετοιμασία, δεν έχουν έντονη μυρωδιά και συνήθως ανακουφίζουν ένα αναστατωμένο άδειο στομάχι.
Αμυλούχα τρόφιμα
Οι απλές αμυλούχες τροφές όπως το ρύζι, οι πατάτες και τα ζυμαρικά αποτελούν εξίσου καλές επιλογές. Είναι ήπια, άχρωμα, άοσμα και συχνά πιο εύκολα ανεκτά από το σώμα, καθώς προκαλούν ναυτία σε μικρότερο βαθμό από άλλα τρόφιμα με έντονη γεύση.
Μπανάνα
Πρόκειται για ένα εύπεπτο φρούτο που αποτελεί καλή πηγή ενέργειας και βιταμινών σε περίπτωση ναυτίας. Η κατανάλωση μπανάνας βοηθά επίσης στην αναπλήρωση του καλίου που χάνεται λόγω εμέτου.
Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη
Από μελέτες έχει φανεί ότι τα πλούσια σε πρωτεΐνες γεύματα είναι πιο αποτελεσματικά στην καταστολή των συμπτωμάτων ναυτίας, σε σύγκριση με γεύματα πλούσια σε υδατάνθρακες ή λιπαρά. Υποστηρίζεται ότι η πρωτεΐνη συμβάλλει στη ρύθμιση της δραστηριότητας του στομάχου αυξάνοντας την απελευθέρωση της ορμόνης γαστρίνης.
Ginger
Το ginger περιέχει κάποιες βιοδραστικές ενώσεις, όπως η τζιντζερόλη, και η παραδόλη, οι οποίες θεωρείται ότι αλληλεπιδρούν με το κεντρικό νευρικό σύστημα και το στομάχι βελτιώνοντας τα συμπτώματα ναυτίας. Η κατανάλωση 0,5-1,5 γραμμαρίων ρίζας τζίντζερ την ημέρα, σε ροφήματα, τρόφιμα ή σε κάψουλες, θεωρείται ασφαλής ακόμη και στην περίοδο εγκυμοσύνης.
Υγρά κατά τη διάρκεια της Ναυτίας
Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι σημαντική για την πρόληψη της αφυδάτωσης.
Συνιστάται η κατανάλωση υγρών τουλάχιστον 30-60 λεπτά πριν ή μετά τα γεύματα και όχι κατά τη διάρκεια των γευμάτων, με μικρές γουλιές ή με καλαμάκι.
Τα διαυγή υγρά σε κρύα θερμοκρασία όπως νερό, παγωμένο τσάι, αθλητικά ποτά, αποτελούν μερικές συνήθως ανεκτές επιλογές. Άλλες εναλλακτικές που μπορεί να λειτουργήσουν βοηθητικά στη μείωση του αισθήματος της ναυτίας περιλαμβάνουν:
- Ροφήματα (ή τρόφιμα) με μέντα
- Ανθρακούχα ροφήματα
Διατροφικές οδηγίες για τη Ναυτία και τον Έμετο
Εκτός από την κατανάλωση ορισμένων τροφίμων και υγρών, για να ανακουφιστείς από τη ναυτία δοκίμασε και τις ακόλουθες συμβουλές:
- Απόφυγε τα τηγανητά, λιπαρά και πολύ γλυκά τρόφιμα.
- Μετά από έμετο απέφυγε για λίγο τα στερεά τρόφιμα. Αντίθετα, κατανάλωσε μικρές ποσότητες νερού ή διαυγών υγρών (π.χ. τσάι, χαμομήλι, σούπες, ζελέ, γλειφιτζούρια, αναψυκτικά χωρίς ανθρακικό) κάθε 10-30 λεπτά.
- Προτίμησε μικρά και συχνά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Κατανάλωσε κάθε γεύμα με αργό ρυθμό, σε δροσερό και καλά αεριζόμενο δωμάτιο.
- Απόφυγε το μαγείρεμα καθώς και την κατανάλωση τροφίμων με έντονη μυρωδιά και γεύση. Αν είναι εφικτό, ας αναλάβει κάποιο άλλο άτομο το μαγείρεμα.
- Κατανάλωσε τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου ή κρύα.
Επιπλέον, πέρα από τα παραπάνω εξίσου βοηθητικές κρίνονται και οι ακόλουθες πρακτικές στη βελτίωση του αισθήματος ναυτίας:
- Κράτα το στόμα σου καθαρό. Το πλύσιμο των δοντιών ή η χρήση ενός στοματικού διαλύματος με ήπια γεύση εξαλείφει τη γεύση από το φαγητό που μπορεί να επιδεινώσει τη ναυτία.
- Προτίμησε χαλαρά και άνετα ρούχα.
- Φρόντισε να ξεκουράζεσαι κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων ναυτίας.
- Τέλος, εάν η ναυτία ή ο έμετος επιμένει, επικοινώνησε με τον ιατρό σου!
Συμπερασματικά
Τόσο η ναυτία όσο και ο έμετος αποτελούν δυσάρεστα συμπτώματα που καθιστούν δύσκολη την πρόσληψη τροφής και υγρών. Ορισμένες τροφές, που είναι ήπιες και εύπεπτες γίνονται ευκολότερα ανεκτές. Επιπρόσθετα, υπάρχουν τροφές και υγρά η κατανάλωση των οποίων μπορεί ακόμη και να βελτιώσει τα συμπτώματα της ναυτίας και να αποτρέψει την αφυδάτωση σε περίπτωση εμέτου. Με την κατάλληλη λοιπόν επιλογή τροφίμων μαζί με μικρές αλλά σημαντικές τροποποιήσεις στις διατροφικές σου συνήθειες και στον τρόπο ζωής μπορείς να αντιμετωπίσεις αυτά τα δύο συμπτώματα και να ελαττώσεις τη συχνότητα επανεμφάνισής τους. Ωστόσο, εάν η ναυτία και ο έμετος επιμένουν, είναι σημαντικό να συμβουλευτείς τον θεράποντα ιατρό σου ώστε να αποκλείσετε τυχόν υποκείμενες ιατρικές παθήσεις.
Γράφει η Μαρία – Χρυσή Ανδριώτη.
Βιβλιογραφία
- Ζαμπέλας Α., Κλινική Διαιτολογία & Διατροφή με στοιχεία παθολογίας 2. Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. 2007.
- Academy of Nutrition and Dietetics, Nausea and Vomiting Nutrition Therapy.
- Alberta Health Services, Managing Nausea and Vomiting. 2017.
- Nunes CP, Rodrigues CC, Cardoso CAF, Cytrynbaum N, Kaufman R, Rzetelna H, Goldwasser G, Santos A, Oliveira L, Geller M. Clinical Evaluation of the Use of Ginger Extract in the Preventive Management of Motion Sickness. Curr Ther Res Clin Exp. 2020;92:100591.
- Stanisiere J, Mousset PY, Lafay S. How Safe Is Ginger Rhizome for Decreasing Nausea and Vomiting in Women during Early Pregnancy? Foods. 2018;7(4):50.
- Maughan RJ, Watson P, Cordery PA, Walsh NP, Oliver SJ, Dolci A, Rodriguez-Sanchez N, Galloway SD. A randomized trial to assess the potential of different beverages to affect hydration status: development of a beverage hydration index. Am J Clin Nutr. 2016;103(3):717-23.
- Marx W, Kiss N, McCarthy AL, McKavanagh D, Isenring L. Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting: A Narrative Review to Inform Dietetics Practice. J Acad Nutr Diet. 2016;116(5):819-27.
- Kardalas E, Paschou SA, Anagnostis P, Muscogiuri G, Siasos G, Vryonidou A. Hypokalemia: a clinical update. Endocr Connect. 2018;7(4):R135-R146.
- Levine ME, Muth ER, Williamson MJ, Stern RM. Protein-predominant meals inhibit the development of gastric tachyarrhythmia, nausea and the symptoms of motion sickness. Aliment Pharmacol Ther. 2004;19(5):583-90.

