Σίγουρα έχεις ακουστά τη βιταμίνη Β12. Γνωρίζεις όμως πόσο σημαντική είναι για τον οργανισμό σου; Η βιταμίνη Β12 ή κοβαλαμίνη είναι μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη του συμπλέγματος Β, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό κάθε κυττάρου του σώματός σου. Είναι απαραίτητη για τη σύνθεση των ερυθρών αιμοσφαιρίων και του DNA. Παράλληλα συμμετέχει στη λειτουργία και την ανάπτυξη των εγκεφαλικών και νευρικών κυττάρων. Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Καθώς αποτελεί μία από τις βιταμίνες που ο οργανισμός σου δε μπορεί να συνθέσει εξολοκλήρου, η επαρκής διατροφική της πρόσληψη είναι άκρως σημαντική!
Ποια τρόφιμα αποτελούν καλές πηγές βιταμίνης Β12;
Σε γενικές γραμμές, καλές πηγές βιταμίνης Β12 αποτελούν το κρέας, τα ψάρια και τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αυγά. Στον παρακάτω πίνακα θα δεις μερικά παραδείγματα τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Β12:
| Τρόφιμο (100 γρ.) | Περιεκτικότητα σε βιταμίνη Β12 (μg) |
|---|---|
| Συκώτι μοσχαρίσιο ψητό | 84,6 |
| Μύδια βραστά ή στον ατμό | 12,1 |
| Σαρδέλες, κονσέρβα | 8,94 |
| Πέστροφα ψητή | 7,49 |
| Σολομός ψητός | 3,05 |
| Τόνος φρέσκος ψητός | 2,35 |
| Φέτα | 1,69 |
| Παρμεζάνα | 1,35 |
| Μοσχάρι ψητό | 1,24 |
| Αυγό βραστό | 1,11 |
| Γιαούρτι, πλήρες | 0,75 |
| Γάλα, πλήρες | 0,54 |
| Κοτόπουλο ψητό | 0,27 |
Πέρα από τα τρόφιμα στα οποία η βιταμίνη Β12 συναντάται φυσικά, πλέον στο εμπόριο κυκλοφορούν και εμπλουτισμένα με το συγκεκριμένο θρεπτικό συστατικό τρόφιμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν μερικά δημητριακά πρωινού και η διατροφική μαγιά (ή μαγιά μπίρας). Παρότι τον τελευταίο καιρό η μαγιά προτείνεται σε άτομα που απέχουν από την κατανάλωση ζωικών τροφών, ως πηγή βιταμίνης Β12, αυτή δεν περιέχεται φυσικά. Σε ορισμένες μάρκες, όχι όλες, η βιταμίνη αυτή έχει προστεθεί τεχνητά.
Ποιες ομάδες του πληθυσμού κινδυνεύουν από έλλειψη της βιταμίνης Β12;
H έλλειψη της βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει μεγαλοβλαστική αναιμία αλλά και νευρολογικές διαταραχές.
Στα τρόφιμα, η βιταμίνη Β12 συνδέεται με πρωτεΐνες, από τις οποίες αποδεσμεύεται στο στομάχι. Στη συνέχεια, απορροφάται στο τελευταίο τμήμα του λεπτού εντέρου (ειλεός). Ως εκ τούτου, η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να παρατηρηθεί όταν η πρόσληψή της από τη διατροφή είναι ανεπαρκής, είτε όταν υπάρχει κάποιος παράγοντας που εμποδίζει την απορρόφησή της από το σώμα. Eπομένως, αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 αντιμετωπίζουν:
- Τα άτομα της τρίτης ηλικίας. Στην ηλικιακή αυτή ομάδα παρατηρείται μειωμένη έκκριση υδροχλωρικού οξέος στο στομάχι η οποία ελαττώνει την απορρόφηση της βιταμίνης Β12.
- Τα άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές (π.χ. κοιλιοκάκη, νόσος Crohn).
- Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε επεμβάσεις του γαστρεντερικού συστήματος (π.χ. γαστρεκτομή, βαριατρική χειρουργική).
- Όσοι λαμβάνουν κάποια αγωγή που επηρεάζει την απορρόφηση της βιταμίνης Β12. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα αντιόξινα (για την αντιμετώπιση του γαστρικού ή πεπτικού έλκους) και η μετφορμίνη (αντιδιαβητική αγωγή).
- Οι αυστηρά χορτοφάγοι (vegan).
Συμπερασματικά
Η βιταμίνη Β12 είναι μία βιταμίνη απαραίτητη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι υπεύθυνη για πολλές σωματικές λειτουργίες και μπορεί να ωφελήσει την υγεία ποικιλοτρόπως. Για παράδειγμα, συμβάλλει στην πρόληψη γενετικών ανωμαλιών, στην υποστήριξη της οστικής υγείας, στη συγκέντρωση και στη διατήρηση της υγείας του δέρματος και των μαλλιών. Συνεπώς, η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων βιταμίνης Β12 μέσω της διατροφής είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, εάν είσαι χορτοφάγος ή έχεις κάποια πάθηση που επηρεάζει την απορρόφηση της, τότε η διατροφή συνήθως δεν είναι αρκετή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνιστάται η λήψη κάποιου συμπληρώματος βιταμίνης Β12 προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες σου.
Γράφει η Χριστίνα-Πωλίνα Λαμπρινού
Βιβλιογραφία
- Mitsuyama Y, Kogoh H. Serum and cerebrospinal fluid vitamin-B12 levels in demented patients with MH3-B12 treatment – Preliminary study. JAPAN J NEUROL & PSYCHI 1988; 42, 1: 65-71
- Sahoo et al. Negative symptoms presenting as neuropsychiatric manifestation of vitamin B12 deficiency. Indian J Psychiatry. 2011 Oct-Dec; 53(4): 370–371
- USDA (2016). USDA National Nutrient Database for Standard Reference.
- NIH Office of Dietary Supplements. U.S. Department of Health and Human Services. (2022) Vitamin B12. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB12-HealthProfessional/#h5

